||boek: Madame Bovary||De Morgen-De Verboden Boeken [04-20]

||door: De Morgen, Gustave Flaubert

||taal: nl
||jaar: 2003
||druk: ?
||pag.: 349p
||opm.: hardcover|zo goed als nieuw|zonder flap

||isbn: N/A
||code: 2:000316

--- Over het boek (foto 1): Madame Bovary ---

De Verboden Boeken door De Morgen - Bibliotheek; volledige reeks van 20 boeken.

1 Salman Rushdie - De duivelsverzen 510p
2 Jan Cremer - Ik Jan Cremer 352p
3 Vladimir Nabokov - Lolita 313p
4 Flaubert - Madame Bovary 349p
5 Bret Easton Ellis - American Psycho 413p
6 Kurt Vonnegut - Slachthuis vijf 157p
7 D. H. Lawrence - Lady Chatterley's lover 351p
8 Emile Zola - Nana 383p
9 Aldous Huxley - Brave new world 223p
10 Alberto Moravia - De onverschilligen 255p
11 Victor Hugo - De klokkenluider van de Notre Dame 511p
12 Milan Kundera - De ondraaglijke lichtheid van het bestaan 255p
13 Louis Paul Boon - Mieke Maaike's obscene jeugd 112p
14 Dostojevskij - Schuld en boete 570p
15 Edith Templeton - Gordon 192p
16 Choderlos de Lados - Les liasons dangereuses 382p
17 Bertolt Brecht - Drie stuivers roman 346p
18 Alexander Dumas - De zwarte tulp 191p
19 John Steinbeck - Van muizen en mensen 121p
20 Pablo Neruda - Canto Generale 670p

[bron: boeken]

Madame Bovary is de debuutroman van Gustave Flaubert die algemeen gezien wordt als een van de belangrijkste romans uit de Westerse literatuurgeschiedenis. De roman werd in 1856 gepubliceerd en zorgde indertijd voor een schandaal vanwege de vermeende obsceniteiten.

De roman draait om de vrouw van een dokter, Emma Bovary, die regelmatig overspel pleegt en boven haar stand leeft om zo aan de banaliteit en de leegheid van het provinciale leven te ontsnappen. Ook al is het basisverhaal in wezen simpel, zelfs archetypisch, de ware kunst van de roman ligt in de details en verborgen patronen. Flaubert was berucht om zijn drang naar perfectie in zijn schrijven en beweerde altijd op zoek te zijn naar le mot juste (het juiste woord).

Over de roman schreef Henry James: "Madame Bovary heeft een perfectie waarmee het zich niet alleen onderscheidt, maar ervoor zorgt dat het bijna op eenzame hoogte staat". Vladimir Nabokov zei over Madame Bovary: "stilistisch is het proza dat doet wat poëzie behoort te doen". En tot slot noemde Julian Barnes het simpelweg "de beste roman ooit geschreven".

Toen de roman voor het eerst als feuilleton werd gepubliceerd in La Revue de Paris tussen 1 oktober 1856 en 15 december 1856, werd Flaubert door openbare aanklagers vervolgd voor obsceniteiten. Dat resulteerde in een geruchtmakende rechtszaak in januari 1857. Na de vrijspraak op 7 februari, werd het een bestseller in boekvorm in april 1857, en wordt nu gezien als een van de eerste moderne realistische romans uit de wereldliteratuur. De roman wordt door critici geprezen om zijn psychologische diepgang en de sterk uitgewerkte sociale kritiek.

Het boek is een aantal malen vertaald in het Nederlands: in 1904 door G.H. Priem, in 1940 door Cees Kelk, in 1960 door Margot Bakker en in 1987 door Hans van Pinxteren.

[bron: wikipedia]

Over koetjes en kalfjes: een uiteenzetting van zijn bekendste roman Madame Bovary

Enkele maanden na Flauberts overlijden schreef Émile Zola een artikel voor de literatuurbijlage van Le Figaro waarin hij zijn herinneringen aan Gustave Flaubert ophaalde. Zijn anekdote over hoe hij Flaubert inspireerde bij het bedenken van zijn personagenamen is in het bijzonder hartverwarmend. Zola overwoog de naam 'Bouvard' voor een personage in zijn roman Son Excellence Eugène Rougon. Toen dat Flaubert ter ore kwam, smeekte hij zijn vriend om hem die naam af te staan voor zijn boek Bouvard et Pécuchet. Zola ging al lachend akkoord. Flaubert daarentegen was bloedserieus en herhaalde ontroerd dat hij zijn boek zonder de naam 'Bouvard' niet had kunnen schrijven. De 'juiste' personagenaam was voor hem van buitengewoon belang. Voor hem geen shakespeareaanse what's in a name dus, maar namen met een veelzeggende betekenis. Dat is bijvoorbeeld het geval in Madame Bovary, waar Flaubert de spot drijft met zijn personages door ze namen te geven die doen denken aan Franse diernamen.

Laten we dus de 'koe bij de hoorns vatten' en analyseren hoe Gustave Flaubert zijn personages in Madame Bovary aan dieren linkt. Vooral runderen zijn rijk vertegenwoordigd. Met een speelse en zeer flaubertiaanse woordspeling noemde de literatuurcriticus Jonathan Culler de roman daarom een vealist novel in de plaats van een realist novel. In de familienaam van Charles Bovary herkennen we bijvoorbeeld het Franse woord bovin (rund). Het is overbodig om te specificeren dat de associatie allesbehalve flatterend is. Met deze naam zet Flaubert nogmaals het idiote karakter van zijn personage in de verf, iets wat hij overigens doorheen de roman op meerdere momenten zorgvuldig doet. Charles Bovary wordt afgeschilderd als een sufferd die tijdens het avondmaal abrikozenpitten in zijn hand uitspuwt om ze nadien ongegeneerd op tafel te deponeren. Zijn discours is 'zo plat als een trottoir' en zijn artsdiploma haalde hij met moeite door de examenvragen vanbuiten te leren. Flatterend is de voorstelling allerminst.

Natuurlijk liet Flaubert het niet bij deze ene woordspeling. In 'Héloïse Dubuc', Charles Bovary's eerste vrouw, een jaloerse weduwe, kan je bijvoorbeeld het woord bouc (bok) herkennen. In de naam 'Léon', Emma Bovary's minnaar, een schuchter ventje, zit duidelijk een ironische referentie naar het Franse woord voor 'leeuw'. Dit personage trouwt uiteindelijk met juffrouw Leboeuf, die een naam draagt waarin het woord boeuf (os) zit. Hetzelfde geldt voor de naam 'Tuvache', waarin je vache kan herkennen. De naam van de sukkelige staljongen Hippolyte verwijst niet enkel naar het gelijknamige personage in Jean Racines Phèdre, maar ook naar het Griekse woord híppos (paard). Rodolphe, Emma's eerste minnaar, draagt een naam die afgeleid is van het Oudhoogduits hruod (glorie) en wolf. Met zijn personagenamen heeft Flaubert zich kennelijk uitgeleefd. Enfin, il s'est 'vachement' bien amusé.

De vraag blijft natuurlijk aan welk dier het hoofdpersonage Emma Bovary, geboren Emma Rouault, gelinkt wordt. Zoals eerder aangetoond zijn ossen en koeien alomtegenwoordig in de personagenamen van Madame Bovary. Toch zijn we tot nu toe nog geen stier tegengekomen, wat enigszins verbazend is. Je zou tenslotte denken dat Flaubert voor de volledigheid op zijn minst een ludieke referentie naar een stier zou hebben toegevoegd. En wat als Emma Bovary nu die stier zou zijn? Sinds jaar en dag wijzen literatuurcritici immers al op de viriliteit van deze beroemde protagonist. Charles Baudelaire noemde het personage bijvoorbeeld een 'bizarre androgyn', een personage met een viriele ziel in een charmant vrouwenlichaam. Flaubert zinspeelt inderdaad op de mannelijkheid van Emma. Zo draagt ze haar haren 'comme un homme' en heeft ze een affaire met Léon, die 'haar' maîtresse wordt genoemd. Zou Emma Bovary dus de ontbrekende stier zijn? Het is een mogelijke hypothese. Heeft Gustave Flaubert, een man, volgens de overlevering overigens niet gezegd: 'Madame Bovary, c'est moi'?

Hoed je voor de 'flaubertiaanse vergiftiging'!

Marcel Proust was zodanig onder de indruk van Flauberts schrijfstijl dat hij er een volledig artikel aan wijdde: 'A propos du "style" de Flaubert'. De auteur van Op zoek naar de verloren tijd bewonderde Flauberts verrassende woordkeuzes en bijzondere syntactische constructies. Volgens Proust worden Flauberts zinnen gekenmerkt door een uniek ritme dat je dikwijls nog blijft najagen nadat je de laatste bladzijde van zijn roman hebt omgeslagen. Dat fenomeen noemde hij l'intoxication flaubertienne, 'de flaubertiaanse vergiftiging', het onvermogen om afscheid te nemen van Flauberts narratieve stem. De enige remedie, volgens Proust, bestaat erin toe te geven aan een pastiche volontaire, waarbij je als lezer jezelf toelaat om voor een bepaalde tijd je zinnen op dezelfde manier als Flaubert te vormen. Dat wil zeggen dat je in je dagelijkse leven op dezelfde manier gaat denken, praten en dromen als de schrijver. Volgens Proust vind je na verloop van tijd vanzelf je eigen stem terug. We geven het maar mee: je weet maar nooit wanneer de flaubertiaanse vergiftiging je eens parten speelt.

[bron: https--karakters.nu/portret-gustave-flaubert]

In 1857 verscheen de roman 'Madame Bovary', waarin het trieste bekrompen klimaat en de kleinburgerlijke verlangens in een provincienest in het noorden van Frankrijk geschilderd worden. Uit dit boek blijkt zijn streven naar poëtische authenticiteit. Hoewel het werk vanwege de sexuele vrijheden door de staat geboycot werd, erkenden tijdgenoten als Charles Baudelaire reeds de uitzonderlijke kwaliteit van zijn boek - een oordeel dat nu niet meer omstreden is.

Flaubert werd vervolgd voor obsceniteiten door openbare aanklagers toen het voor het eerst als feuilleton werd gepubliceerd in La Revue de Paris tussen 1 oktober 1856 en 15 december 1856, wat resulteerde in een geruchtmakende rechtszaak in januari 1857. Na de vrijspraak op 7 februari, werd het een bestseller in boekvorm in april 1857, en wordt nu gezien als één van de eerste moderne realistische romans.

Emma Rouault trouwt met de goedaardige plattelandsarts Charles Bovary, maar hunkert al snel naar een hartstochtelijk bestaan in de wereldstad Parijs. Emma Bovary pleegt regelmatig overspel en leeft boven haar stand om zo de banaliteit en de leegheid van het provinciale leven te ontsnappen. Haar huwelijk loopt stuk, evenals de relaties die zij vervolgens aanknoopt. Tegen het decor van de verpletterende verveling op het platteland tekent Flaubert met een scherp oog voor de fijnere gevoelens het leven van een vrouw die te gronde gaat aan haar romantische illusies.

Ook al is het basisverhaal in wezen simpel, zelfs archetypisch, de ware kunst van de roman ligt in de details en verborgen patronen. Flaubert was berucht om zijn drang naar perfectie in zijn schrijven en beweerde altijd op zoek te zijn naar le mot juste (het juiste woord).

De roman over de vrouw van een goedaardige plattelandsdokter die door haar romantische fantasieen en haar schrale leven tot uitspattingen en tot zelfmoord wordt gedreven is een klassiek werk uit het 19e-eeuwse realisme. Flaubert levert ingehouden, venijnige kritiek op cliches uit de romantiek en de oppervlakkige beleving van weelde, en op de scheiding tussen het dagelijks bestaan en een verondersteld verheven, gelukzalig universum. Deze kritiek is nog steeds aktueel en de ironie van Flaubert blijft effektief, ook daar waar het optimistische vooruitgangsgeloof van de Verlichting het doelwit is.

[bron: https--www.kunstbus.nl/literair/gustave+flaubert.html]

De liefde, meende Emma, moest plotseling komen, met donder en bliksem - als een orkaan uit de hemel, die het leven overvalt, het omverwerpt, ieders wil als blaadjes van de bomen rukt en het hart volledig in de afgrond stort. Emma Rouault trouwt met de goedaardige plattelandsarts Charles Bovary, maar hunkert al snel naar een hartstochtelijk bestaan in de wereldstad Parijs.

Haar huwelijk loopt stuk, evenals de relaties die zij vervolgens aanknoopt. Tegen het decor van de verpletterende verveling op het platteland tekent Flaubert met een scherp oog voor de fijnere gevoelens het leven van een vrouw die te gronde gaat aan haar romantische illusies.

Madame Bovary (1856), niet alleen het verhaal van een tot mislukken gedoemd huwelijk en een aangekondigde zelfmoord maar ook een satire op de domheid en gewichtigdoenerij van de provinciale burgerij, laat zich nog steeds lezen als een moderne roman, mede dankzij de veelgeroemde, muzikale vertaling van Nijhoffprijswinnaar Hans van Pinxteren.

Gustave Flaubert (1821-1880) werkte vijf jaar aan zijn magnum opus Madame Bovary, dat als feuilleton verscheen in Revue. De Franse regering vond het boek immoreel en spande een proces aan; Flaubert werd vrijgesproken.

[bron: https--www.hebban.nl]

Emma is een boerendochter die het dorpse leven al snel zat is. Ze wilt wat reuring in de tent zoals de meeste meisjes in hun tienerjaren willen. (blijkbaar ook in de 18e eeuw). De plattelandsdokter Charles is haar ticket weg van de varkensboerderij van haar vader en ze trouwt hem.

Al gauw blijkt dat het leven bij Charles ook niet heel spannend is en Emma stort zich in de ene affaire na de andere. Ook bouwt ze een dikke schuld op door het huis en zichzelf aan te kleden alsof ze van adel is. Dit allemaal komt voort uit een allesoverheersende verveling. Charles Bovary vindt het allemaal goed, hij is tot over zijn oren verliefd en kust de grond waarop Emma loopt.

Zoals in een recensie van de New York Times staat: 'Madame Bovary is perhaps the most excruciating slow suicide ever written'. En daar ben ik het helemaal mee eens. Er gebeurd vrijwel niks in het boek, maar alles is zo mooi beschreven en het is allemaal zo voorzichtig en uitgedacht geplaatst. Het kwam dan ook vaak voor dat Gustave Flaubert hele dagen aan een zin zat, en dat is te merken.

Madame Bovary is een pageturner, en dat voor een boek wat zich afspeelt in de 18e eeuw en waar verveling hoogtij viert.

[bron: https--www.bol.com]

--- Over (foto 2): De Morgen ---

De Morgen is een Belgisch Nederlandstalig dagblad, uitgegeven door DPG Media. De titel bestaat sinds 1978 en was oorspronkelijk de opvolger van de socialistische bladen Volksgazet en Vooruit. Na de commerciële overname in 1989 profileerde De Morgen zich als een links-liberale kwaliteitskrant voor de ontzuilde generatie.

Geschiedenis

De krant ontstond in 1978 als voortzetting van de opgedoekte socialistische partijkranten Volksgazet en Vooruit. De eerste hoofdredacteur was voormalig studentenleider en journalist Paul Goossens. De Morgen kreeg al vroeg een redactiestatuut, wat in de toenmalige Belgische dagbladwereld eerder uitzonderlijk was. In 1987 publiceerde de krant artikelen rond fiscale fraude bij het Antwerpse ECC-tennistoernooi. Daarop viel de politie de redactie in Gent binnen, op zoek naar informatie die de herkomst van de bronnen kon bevestigen. Het incident deed de discussie oplaaien rond het beroepsgeheim van de Belgische journalistiek.

De nieuwe krant was onderdeel van de socialistische beweging. Een groeiende politieke verwijdering deed die geldstroom opdrogen. Directeur Luc Wallyn, aangesteld in 1981, nam het ook kwalijk dat Goossens bedrijven benaderde om financiële steun. Socialistische kopstukken beslisten om geen verdere kapitaalverhoging toe te staan en de boeken neer te leggen. De redactie, pas ingelicht daags vóór de faillissementsaangifte, bracht op 31 oktober 1986 toch een krant uit getiteld De Moord. Een reddingsoperatie gedragen door de lezers en door journalistenvereniging De Onafhankelijke Pers (DOP) bood enkele jaren soelaas. Met nieuwe financiële moeilijkheden in het verschiet werd de krant in 1989 overgenomen door de Uitgeverij J. Hoste, die onder andere de - van oorsprong liberale - kranten Het Laatste Nieuws en De Nieuwe Gazet uitgaf. Deze uitgeverij, omgedoopt tot De Persgroep, is sindsdien uitgegroeid tot een van de grotere media-spelers in België en in Nederland.

In 1994 werd Yves Desmet hoofdredacteur. Hij bouwde De Morgen verder uit als alternatief voor de oudere kwaliteitskranten De Standaard, met wortels in de Vlaamse Beweging en eerder conservatief-katholiek, en De Tijd, van oorsprong de Vlaamse beurskrant, waarin De Persgroep sinds 2005 voor 50% participeert. Desmet maakte komaf met de oude tegenstellingen zoals klerikaal-antiklerikaal of socialistisch-liberaal. Mede hierdoor is de Vlaamse pers zich onafhankelijker gaan gedragen ten opzichte van de politieke machtscentra en de gevestigde ideologieën. Uiteenlopende meningen kregen ruimte in de opiniepagina's: Bart De Wever, voorzitter van de Nieuw-Vlaamse Alliantie, Hilde Kieboom, voorzitster van de christelijke Gemeenschap Sant'Egidio België, Dirk Verhofstadt van de denktank Liberales, Jos Geysels, voormalig politiek secretaris van de groene partij Agalev en van vele andere Vlamingen of Nederlanders.

In 2006 bundelde De Persgroep zijn druk- en internetactiviteiten in het nieuwe bedrijfsonderdeel Persgroep Publishing, waardoor het management meer invloed kreeg op de redacties. Er kwam een synergie binnen De Persgroep waardoor basisnieuws wordt gedeeld met De Tijd en Het Laatste Nieuws. In maart 2007 werd Klaus Van Isacker benoemd tot algemeen hoofdredacteur waardoor Desmet gedegradeerd werd tot achtereenvolgens politiek hoofdredacteur en commentator. Tegen het advies van de redactieraad in stelde Van Isacker Bart Van Doorne aan als hoofdredacteur. Op 19 mei 2009 verscheen de krant niet door een personeelsstaking uit protest tegen een lijst van 13 werknemers die werden ontslagen. Op 14 oktober 2009 hebben enkele ontslagen journalisten een nieuwswebsite opgericht die zou uitgroeien tot Apache.be. In oktober 2010 maakte Van Isacker bekend dat hij de krant zou verlaten waarop Wouter Verschelden cohoofdredacteur werd met Bart Van Doorne. In januari 2011 ging Van Doorne elders aan de slag binnen de mediagroep waardoor Verschelden de enige hoofdredacteur werd tot hij op 9 november 2012 'in onderling overleg' werd vervangen door Yves Desmet.

Desmet kreeg Brecht Decaestecker als adjunct-hoofdredacteur en later ook Lisbeth Imbo. Daarop trop Decaestecker zich terug om de digitale tak van de krant te leiden. In 2014 besliste Desmet om zich te beperken tot de rol van 'opiniërend hoofdredacteur' waarop Imbo versterking kreeg van An Goovaerts. In april 2016 stopte Imbo als hoofdredacteur. In september 2016 kreeg Goovaerts versterking van opiniërend hoofdredacteur Bart Eeckhout, tot dan vast journalist en politiek commentator. In 2022 werd Eeckhout opgevolgd door Remy Amkreutz.

Hoofdredacteurs

Naam Periode Opmerkingen
Paul Goossens 1978-1991
Piet Piryns 1991-1992
Walter De Bock 1992-1994 onderzoeksjournalist en hoofdredacteur ad interim
Yves Desmet 1994-2001
Rudy Collier 2001-2005 Yves Desmet is politiek hoofdredacteur
Yves Desmet en Peter Mijlemans 2006-2007
Klaus Van Isacker en Peter Mijlemans 2007-2008
Klaus Van Isacker en Bart Van Doorne 2008-2010
Wouter Verschelden en Bart Van Doorne 2010-2011
Wouter Verschelden 2011-2012
Yves Desmet 2012-2014
Lisbeth Imbo en An Goovaerts 2014-2016
An Goovaerts 2016 april - september 2016
An Goovaerts en Bart Eeckhout 2016-2018 Eeckhout trad in september 2016 aan als opiniërend hoofdredacteur
Kirsten Bertrand en Bart Eeckhout 2018-2021 Bertrand trad in oktober 2018 aan als hoofdredacteur na het vertrek van An Goovaerts naar VTM Nieuws
Bart Eeckhout 2021-2022 Bertrand verliet DPG in 2022
Remy Amkreutz 2022-heden Eeckhout werd senior writer

Medewerkers

• Paul Baeten Gronda, schrijver en voormalig columnist
• Benno Barnard, dichter, essayist, toneelschrijver, reisschrijver, vertaler en voormalig columnist
• Eric Bracke, journalist en auteur
• Siegfried Bracke, voormalig journalist, gewezen politicus voor N-VA, voormalig columnist
• Geert Buelens, dichter, essayist, hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde en voormalig columnist
• Hugo Camps, journalist, auteur en columnist
• Mark Coenen, adviseur en opleidingshoofd van de Hasseltse Hogeschool PXL en columnist
• Frederik De Backer, eindredacteur en columnist
• Heleen Debruyne, schrijfster en columnist
• Joël De Ceulaer, senior writer en columnist
• Saskia De Coster, auteur en columnist
• Ann De Craemer, schrijfster en taalcolumniste
• Paul De Grauwe, professor aan de London School of Economics, voormalig VLD-senator en columnist
• Carl Devos, politicoloog en voormalig columnist
• Marc Didden, filmmaker en columnist
• Luuk Gruwez, dichter, prozaïst, essayist en columnist
• Derk Jan Eppink, journalist, voormalig Europees parlementslid, medewerker denktank London Policy Center in New York en columnist
• Guido Everaert, blogger en columnist
• Alain Gerlache, gewezen Waals journalist, gewezen woordvoerder premier Verhofstadt (Open VLD), voormalig directeur RTBf-televisie, columnist
• Sammy Mahdi, voorzitter CD&V en columnist
• Montasser AlDe'emeh, auteur, academicus en freelance-journalist
• Yasmien Naciri, marketeer, opiniemaker en columnist
• Cathérine Ongenae, freelance journalist en columniste
• Jeroen Olyslaegers, auteur en columnist
• Joachim Pohlmann, woordvoerder van Bart De Wever (N-VA), schrijver en columnist
• Halina Reijn, actrice en gewezen columniste
• Eric Rinckhout, auteur en tot 2015 cultuurredacteur
• Matthias Somers, medewerker denktank Minerva en columnist
• Guillaume Van der Stighelen, auteur en columnist
• Margot Vanderstraeten, schrijver, journalist en columnist
• Hans Vandeweghe, sportjournalist en columnist
• Anaïs Van Ertvelde, historica en columniste
• Aurélie Geurts, fotograaf
• Stephan Vanfleteren, voormalig huisfotograaf
• Hilde Van Mieghem, acteur, regisseur, auteur en columniste
• Walter Zinzen, journalist op rust, opiniemaker en columnist

Oplage en vormgeving

...

Vormgeving

In 2004 werd de krant gelauwerd als Europe's Best Designed Newspaper in de categorie nationaal nieuwsmedium. In april 2006 kwam er een nieuwe vormgeving in het berlinerformaat, waarmee de krant diezelfde prijs in november opnieuw wegkaapte. In 2015 kreeg de krant deze prijs nogmaals en werd zij daarnaast ook door The Society of News Design geprezen als World's best designed newspaper.

Vanaf 29 maart 2022 wijzigde de krant haar formaat van berliner naar tabloid, en werd ze niet meer gedrukt in Lokeren, maar wel in Eindhoven.

Locaties

Aanvankelijk werd De Morgen gemaakt vanuit de vroegere lokalen van de Vooruit in Gent en was er ook een redactie in Antwerpen. Al snel volgde een verhuizing naar de hoofdstad: lange tijd was de krant gevestigd in Anderlecht (Brogniezstraat 54) en van 2003 tot 2013 in de vijfhoek (Arduinkaai 29). Dan werd de redactie samengebracht met de andere uitgaven van DPG Media in Kobbegem. Midden 2019 worden de schriftelijke en audiovisuele redacties van de groep geconcentreerd in een nieuw gebouw te Antwerpen, aan een deel van het Kievitplein dat wordt omgedoopt tot Mediaplein.

[bron: wikipedia]

--- Over (foto 3): Gustave Flaubert ---

Gustave Flaubert (1821) had nauwelijks iets geschreven of gepubliceerd voor hij begon te schrijven aan Madame Bovary.Het duurde zes jaar om deze roman te voltooien. Het zou zijn meest bekende werk worden. De overheid klaagde Flaubert en diens uitgever aan voor immoreel gedrag, maar het boek werd na publicatie een groot succes. Naast nog enkele romans worden ook zijn brieven tot zijn meesterwerken gerekend. [bron: https--www.hebban.nl]

Gustave Flaubert (Rouen, 12 december 1821 - Canteleu, 8 mei 1880) was een Franse schrijver die gezien wordt als een van de belangrijkste romanschrijvers uit de literatuurgeschiedenis. Het werk van Flaubert vertegenwoordigt een van de hoogtepunten van de realistische literatuur, hoewel Flaubert niet louter in deze stijl schreef, zo zijn er ook werken in zijn oeuvre die als romantisch gekarakteriseerd kunnen worden.

Zijn bekendste en meest invloedrijke werk is zijn debuutroman Madame Bovary uit 1857, een werk dat zich afspeelt op het platteland en handelt over de overspelige relaties van het hoofdpersonage Emma Bovary. De roman veroorzaakte een schandaal vanwege de vermeende obsceniteiten in het werk, maar is na verschijning van groot invloed geweest op onder meer Emile Zola en het naturalisme. Het werk wordt algemeen gezien als een van de belangrijkste romans uit de westerse literatuurgeschiedenis. Andere belangrijke werken van Flaubert zijn L'Éducation sentimentale en zijn correspondenties met onder anderen George Sand, Ivan Toergenjev en Louise Colet.

Flaubert werd geboren als zoon van de chirurg Achille Cléophas en zijn vrouw Anne Justines. Hoewel hij op school weinig uitvoerde, hield hij zich al vanaf zijn elfde bezig met literatuur. Flaubert verliet Rouen in 1840 om in Parijs rechten te gaan studeren. Het Epilepsie-Museum in Kehl-Kork (Duitsland) rekent hem tot de lijst vermaarde lijders aan deze ziekte.

Omdat hij van het buitenleven hield en in Parijs niet kon aarden, reisde hij tegen het eind van het jaar 1840 af naar de Pyreneeën en Corsica. Na zijn terugkeer in Parijs deed hij niets anders dan zijn tijd verspillen aan sombere dromen. In 1846 besloot hij in Croisset, een gehucht vlak bij Rouen, een huis te bouwen voor zijn moeder, die alleen was achtergebleven in Rouen, nadat zijn vader en zijn zus Caroline waren overleden. Het was voor hem ook een reden om Parijs te kunnen verlaten en zijn rechtenstudie op te geven. Het huis in Croisset bleef zijn woonplaats voor de rest van zijn leven.

Van 1846 tot 1854 onderhield Flaubert een relatie met de dichteres Louise Colet. Hun brieven zijn bewaard gebleven. Volgens Emile Faguet was dit de enige sentimentele episode van belang in het leven van Flaubert, die nooit is getrouwd. In haar literaire salon ontmoette hij de actrice Edma Roger des Genettes, een van de velen met wie hij een uitgebreide correspondentie onderhield. Zijn beste vriend op dat moment was Maxime du Camp, met wie hij in 1846 naar Bretagne reisde en in 1849 naar Griekenland en Egypte. Deze twee landen maakten een diepe indruk op de verbeelding van Flaubert. Behalve voor een sporadisch bezoek aan Parijs verliet hij Croisset zelden meer.

Tot circa 1870 was het leven van Flaubert betrekkelijk vrij van rampspoed geweest, maar toen begon het ongeluk hem te achtervolgen. De angst voor de Frans-Pruisische Oorlog vormde een aanslag op zijn gezondheid. Door de dood of fatale misverstanden verloor hij zijn beste vrienden. In 1872 overleed zijn moeder en sindsdien werd hij verpleegd door zijn nicht, mevrouw Commonville. Hij onderhield vriendschappelijke banden met George Sand en zag nu en dan zijn Parijse kennissen zoals Emile Zola, Alphonse Daudet, Ivan Toergenjev en de gebroeders Goncourt, maar dat weerhield hem er niet van om zich troosteloos en melancholisch te voelen. Hij bleef echter met dezelfde intensiteit schrijven.

Na zijn terugkeer in 1850 uit het Nabije Oosten, begon hij met het schrijven van het boek "Madame Bovary". Hij had daarvoor nog al veel geschreven maar nog nauwelijks gepubliceerd. Het schrijven van de roman kostte hem uiteindelijk zes jaar. Vanaf 1857 werd het in afleveringen geplaatst in het blad "Revue de Paris". In eerste instantie was er uit bepaalde hoeken verzet tegen de publicatie en de overheid klaagde zowel hem als de uitgever aan, omdat de roman immoreel zou zijn. Toen het verhaal uiteindelijk in boekvorm verscheen, kreeg het echter een warm onthaal.

In 1858 bracht Flaubert een bezoek aan Carthago. Naar aanleiding van dat bezoek begon hij zich in archeologie te verdiepen om zijn volgende boek, Salammbô te kunnen schrijven. Hoewel hij onafgebroken doorwerkte, was het boek pas in 1862 af. Daarna schreef hij het boek L'éducation sentimentale, waarin hij gebruik maakte van veel herinneringen uit zijn kinderjaren. Het kostte hem zeven jaar voordat het boek uiteindelijk in 1869 gepubliceerd kon worden.

Naast zijn gepubliceerde werken zijn volgens sommigen de brieven het échte meesterwerk van Flaubert. Na zijn dood zijn tal van onbetrouwbare uitgaven hiervan verschenen. Tussen 1973 en 2007 publiceerde uitgeverij Gallimard een standaard-editie van Flauberts Correspondance in vijf dikke delen in de prestigieuze Pléiade-reeks, tezamen meer dan 7.500 bladzijden. Uitgebreide selecties hieruit werden in het Nederlands vertaald door Edu Borger en verschenen in vier verschillende delen in de reeks Privé-domein.

Bibliografie

Belangrijkste werk

1857 - Madame Bovary (Madame Bovary, vert. (1904) G.H. Priem, (1987) Hans van Pinxteren)
1862 - Salammbô (Salammbô, vert. (1923) Andries de Rosa, (1978) Hans van Pinxteren)
1869 - L'Éducation sentimentale (De leerschool der liefde, vert. (1980) Hans van Pinxteren)
1874 - La Tentation de Saint Antoine (De verzoeking van de heilige Antonius, vert. (1896) Louis Couperus, (1985) Hans van Pinxteren)
1877 - Trois contes (Drie vertellingen, vert. (1913) Marie Koenen, (1988) Hans van Pinxteren)
1881 - Bouvard et Pécuchet (postuum uitgegeven; Bouvard en Pécuchet vert. (1988) Edu Borger)
1911 - Dictionnaire des idées reçues (postuum uitgegeven; Woordenboek van pasklare ideeën: een bloemlezing; vert. (1982) Hans van Pinxteren)

Uitgaven van zijn correspondentie (Nederlands)

1979 - Haat is een deugd: Een keuze uit de correspondentie
1983 - De kluizenaar en zijn muze: Brieven aan Louise Colet
1992 - George Sand: Wij moeten lachen en huilen. Brieven
2006 - Geluk is onmogelijk: Een keuze uit zijn brieven

Uitgaven van zijn correspondentie (Engelstalig)

1953 - Selected Letters
1972 - Flaubert in Egypt
1985 - Flaubert and Turgenev, a Friendship in Letters: The Complete Correspondence
1993 - Flaubert-Sand: The Correspondence
1997 - Selected Letters

[bron: wikipedia]

"De schrijver moet in zijn werk zijn als God in de schepping: onzichtbaar en almachtig; men moet hem overal voelen en nergens zien."

Naam: Gustave Flaubert
Nationaliteit: Frans
Geboorteplaats: Rouen
Geboortedag: 12 december 1821
Sterfdatum: 8 mei 1880
Bekendste werken: Madame Bovary, Salammbô en De leerschool der liefde

Gustave Flaubert was naast romancier ook een productief schrijver van brieven. De Franse schrijver onderhield correspondenties met onder anderen George Sand, Émile Zola en Ivan Toergenjev. Alle brieven van Flaubert werden door Gallimard uitgegeven in vijf dikke delen van in totaal meer dan 7.500 bladzijden.

'Madame Bovary, c'est moi.'

'Madame Bovary, c'est moi' is ongetwijfeld Gustave Flauberts beroemdste citaat. Toch zou hij deze woorden nooit geschreven hebben. Ze komen alleszins nergens voor in zijn manuscripten, noch in zijn correspondentie. Misschien heeft hij deze zin wel uitgesproken, maar verba volant scripta manent: van het gesproken woord kan je geen bewijs leveren. Sommigen beweren dat Flaubert met deze woorden de speculaties over zijn hoofdpersonage in Madame Bovary wilde weerleggen. Na de publicatie van zijn roman werd hij immers overspoeld met brieven van lezeressen die zichzelf beweerden te herkennen in de onbegrepen Emma Bovary. Een verklaring die dichter bij de waarheid aanleunt, is dat Flaubert deze zin zou hebben geuit in het bijzijn van zijn correspondente Amélie Bosquet. Vals of niet, het citaat schept hoe dan ook geen helder beeld van de auteur achter Madame Bovary. Als deze woorden ons iets kunnen bijbrengen, is het misschien wel de vraag: wie was Gustave Flaubert dan wél?

Eerst onbekend, dan omstreden, vervolgens geprezen: Gustave Flaubert legde een behoorlijk parcours af voor hij de auteursfaam verwierf die we vandaag evident vinden. Flaubert le précurseur, zoals Nathalie Sarraute hem noemde, was een voorbeeld voor talloze auteurs, van Franz Kafka en Samuel Beckett tot Claude Simon en Roland Barthes. Vladimir Nabokov was ervan overtuigd dat het oeuvre van Marcel Proust of James Joyce zonder de invloed van Flaubert niet tot stand had kunnen komen. Ook beeldende kunstenaars zoals Auguste Rodin en Vincent Van Gogh waren grote bewonderaars van Flauberts werk. Zelf vertoefde de romanschrijver graag in het gezelschap van gerenommeerde auteurs, waaronder George Sand, Émile Zola en Ivan Toergenjev. Na de publicatie van Madame Bovary merkte de ene lezer na de andere stilaan de grootsheid van Flauberts werk op. Een van die aandachtige lezers was de realistische schrijver Henry James, die Flaubert the novelist's novelist noemde. Hij voorspelde dat Madame Bovary een glorieuze toekomst te wachten stond - en bleek gelijk te hebben.

Een heerlijke mopperaar: over het leven van Gustave Flaubert

Op zesentwintigjarige leeftijd schreef Gustave Flaubert aan zijn minnares Louise Colet: 'Ik kan het niet helpen dat ik een eeuwige wrok koester tegen degenen die mij ter wereld gebracht hebben, en die mij hier houden, wat nog erger is.' Hij bedoelde hiermee zijn ouders, Justine-Caroline Fleuriot en Achille Flaubert, hoofdchirurg aan het ziekenhuis Hôtel-Dieu in Rouen, waar Gustave Flaubert op 12 december 1821 geboren werd. De tuin van de familie Flaubert keek uit op de dissectieruimte van het Hôtel-Dieu. Nieuwsgierig klauterden de jonge Gustave en zijn zus Caroline soms op het hekwerk van de tuin om een glimp op te vangen van de uitgestalde kadavers. In zijn correspondentie beschrijft de auteur ludiek hoe dezelfde vliegen die eerder nog boven zijn hoofd zoemden, rond de lijken gonsden en hoe zijn vader, gebogen over de menselijke lichamen, zijn kinderen beval om op te donderen. Het doktersmilieu waarin Flaubert opgroeide heeft een opmerkelijke invloed uitgeoefend op zijn oeuvre. In een recensie van Madame Bovary suggereerde de literatuurcriticus Sainte-Beuve zelfs dat Flaubert zijn pen hanteerde zoals een scalpel.

'Ik ben opgegroeid te midden van alle menselijke miserie', schreef Gustave Flaubert. Dat verklaarde volgens hem zijn veelbesproken cynisme. De bewaarde correspondentie van de auteur getuigt inderdaad van een verrukkelijk pessimisme dat je af en toe doet gniffelen. Bart Van Loo riep Flaubert niet zonder reden uit tot de heerlijkste mopperaar uit de wereldliteratuur. Aan Louise Colet schreef Flaubert bijvoorbeeld dat hij de menselijke voortplanting verafschuwde: 'Dat ik de ergernis en de schande van het leven aan niemand doorgeef!' Zelfs de kathedraaltoren van Rouen moest eraan geloven. Hij noemde de constructie 'een langwerpige kooi' en 'het merkwaardige product van een dolgedraaide koperslager'. 'Bijna alle mensen hebben de gave om me te ergeren', klaagde Flaubert. Zijn weerzin tegen idiotie zette hem aan het boek te schrijven dat hij zelf de encyclopedie van de menselijke domheid noemde: Woordenboek van pasklare ideeën (Dictionnaire des idées reçues). Het werk is een postuum gepubliceerde opsomming van alle idiote cliché-uitspraken van zijn tijd. Je vindt er allerhande banaliteiten in, waaronder: 'warmte: altijd onuitstaanbaar, om te stikken', 'geneeskunde: belachelijk maken als je in goede gezondheid verkeert' en, als kers op de taart, 'literatuur: bezigheid voor nietsnutten'.

Literatuur luidop: de martelaar van de stijl

In 1841 verliet Gustave Flaubert zijn geboortestad Rouen om op aandringen van zijn ouders in Parijs rechten te gaan studeren. Een gemotiveerde jurist in wording was de jonge Gustave niet, integendeel: hij kon zijn schrijversambities niet uit zijn hoofd zetten. Zijn leven veranderde voorgoed toen hij in 1844 het bewustzijn verloor achter het stuur van een cabriolet, op weg naar Pont-l'Évêque. Voor de rest van zijn leven zou hij met zijn gezondheid sukkelen. Zelf praatte hij over zijn 'zenuwziekte', of zijn 'zenuwaanvallen'. Noch de patiënt, noch zijn ouders hebben ooit erkend dat Flaubert aan epilepsie leed. De schrijvers eerste epilepsieaanval was een keerpunt in zijn leven. Zijn medische klachten bepaalden zijn verdere levensloop: hij zou nooit jurist worden. Hij verliet Parijs en vestigde zich uiteindelijk in Croisset. 'Mijn actieve, gepassioneerde, gevoelvolle leven, vol tegenstrijdige schokken en meervoudige sensaties, eindigde op tweeëntwintigjarige leeftijd', schreef hij aan Louise Colet. Toch was het niet allemaal kommer en kwel. Ondanks zijn ziekte was Flaubert een ware globetrotter die onder andere een reis van twee jaar door het Midden-Oosten ondernam. Bovendien besefte hij maar al te goed dat hij 'dankzij' zijn ziekte zich eindelijk in alle rust op zijn schrijverschap kon toeleggen.

Madame Bovary | Karakters

Gustave Flaubert, 'de martelaar van de stijl', zoals hij weleens genoemd wordt, streefde naar stilistische volmaaktheid. Soms las hij voor zijn plezier het werk van andere auteurs voor en uitte genadeloze kritiek op hun zwakke gevoel voor ritme, klungelige klanken en zouteloze clichés. Flaubert kon het wellicht beter. Het bewijs daarvan is een willekeurige zin uit Madame Bovary: 'L'idée d'avoir engendré le délectait', vrij vertaald 'de gedachte dat hij een kind verwekt had, verrukte hem.' De heerlijke assonantie van e-klanken is de aandachtige lezer vast niet ontgaan. Als geen ander hechtte Flaubert waarde aan de poëzie van zijn zinnen. Om het ritme van zijn teksten te verifiëren, toetste hij zijn werk aan zijn befaamde gueuloir, een substantief dat is afgeleid van het Franse werkwoord gueuler, 'brullen'. Hij had de neiging om zich schor te schreeuwen door zijn manuscripten met luide stem voor te lezen. In zijn brieven klaagde hij daar nadien over. Zijn extreme aandacht voor de esthetiek van zijn zinnen wordt overigens gereflecteerd in het aantal boeken dat hij in totaal publiceerde. Dat zijn er relatief weinig vergeleken met zijn voorganger Honoré de Balzac en zijn vriend en tijdsgenoot Émile Zola.

Giftige literatuur

Flaubert oogstte zijn eerste literaire succes met Madame Bovary, een roman die hij in 1856 voltooide na een redactieperiode van vierenhalf jaar. Hierbij krabbelde hij in totaal 3.831 vellen papier vol, aan een gemiddelde van vier tot vijf dagen per geprinte bladzijde. Het werk verscheen in zes episoden in het tijdschrift Revue de Paris. Madame Bovary was niet Flauberts eerste boek. Zo schreef hij enkele jaren eerder De verzoeking van de heilige Antonius (La Tentation de saint Antoine), een werk dat hij voorlas aan zijn vrienden Maxime Du Camp en Louis Bouilhet. Tot de schrijvers grote frustratie was het verdict, na een lectuur van 32 uur, allesbehalve positief. 'We raden je aan om je manuscript in het vuur te gooien en er nooit meer over te praten', zou Bouilhet gezegd hebben. Du Camp en Bouilhet adviseerden hun vriend om fantasievolle verhalen op te geven en in de plaats over het alledaagse leven te schrijven. Dat was dan ook precies wat Flaubert deed met Madame Bovary.

De dromerige Emma Bovary is voor veel literatuurliefhebbers geen onbekende. De jonge vrouw heeft door een overdosis aan romantische literatuur een bijzonder rooskleurige kijk op de liefde, wat haar tot overspel en uiteindelijk tot zelfdoding drijft. Madame Bovary veroorzaakte wat Guy de Maupassant een revolutie in de letteren noemde. De personages, allen zeer realistisch en complex, zijn met uitzonderlijk oog voor detail uitgewerkt, terwijl Flauberts waardeoordeel doorheen de roman afwezig blijft. Voor geen enkel personage toont hij sympathie. Neem nu Emma Bovary: een naïeve en overspelige vrouw, maar toch zo gevoelig! Charles Bovary, haar echtgenoot, is de belichaming van de imbeciliteit waartegen Flaubert zich zo hevig verzette. Hij is de sufste echtgenoot uit de wereldliteratuur - je zou voor minder een dosis arsenicum innemen. Toch kunnen we hem zijn idiotie niet kwalijk nemen - hij wekt meer medelijden op dan minachting. Flaubert wordt beschouwd als de eerste romanschrijver die de spot dreef met zijn hoofdpersonages. Toch ondermijnt dat het pathetische karakter van het boek niet. 'Bij het derde gedeelte, dat vol humor zit, wil ik dat de lezer huilt', schreef hij in een brief aan Louise Colet.

Een scherpzinnige lezer, Émile Cailteaux, merkte op dat te veel vrouwen op het Franse platteland net zoals Emma Bovary een heftig karakter hebben. Hij noemde hen les incomprises: de onbegrepen vrouwen. Verder voorspelde hij dat het substantief bovaryste misschien wel opgenomen zou worden door de Franse taal om une incomprise te benoemen, net zoals er in die tijd al gesproken werd van een tartuffe, naar de titelheld van Molières komedie. Vandaag verwijst de term bovarysme naar een gevoel van onbehagen waarbij de lezer ernaar verlangt om zelf een personage in een roman te worden. Zo noemde T.S. Eliot Othello's laatste monoloog in Shakespeares tragedie het schoolvoorbeeld van bovarysme. Veel literatuurfanaten zijn vast wel vertrouwd met opwellingen van bovarysme. Hoe vaak laten we ons niet meeslepen door een verhaal, hopend dat we ooit een gelijkaardig avontuur zullen beleven? Misschien lijd je zelf wel aan bovarysme, beste lezer. Zouden we af en toe allemaal niet eens kunnen zeggen: 'Madame Bovary, c'est moi'?

Gustave Flaubert | Karakters | Maarten Streefland

De publicatie van Madame Bovary veroorzaakte een publiek schandaal. In 1857 spande de Franse overheid een rechtszaak aan tegen de auteur en zijn uitgever voor aantasting van de goede zeden. Met name de zelfdoding van de protagonist en de naar toenmalige normen zeer erotische scènes schoten de procureur Ernest Pinard in het verkeerde keelgat. Met de steun van onder anderen de prinses van Beauvau, zelf een bovaryste enragée, werd Flaubert vrijgesproken. Charles Baudelaire, die in hetzelfde jaar voor zijn dichtbundel De bloemen van het kwaad (Les Fleurs du mal) een proces aan zijn broek kreeg, had minder geluk: hij werd veroordeeld tot een boete van 300 frank en zes gedichten uit zijn bundel werden gecensureerd. Voordat Flauberts rechtszaak plaatsvond, had Revue de Paris al geopperd om bepaalde passages van het werk te censureren, tot grote ergernis van de schrijver. Die laatste stond erop dat er in dat geval een voetnoot werd toegevoegd waarbij de lezer verzocht werd om het verhaal te beschouwen als een samenraapsel van fragmenten, en niet als een geheel. 'Qu'on me laisse exercer tranquillement ma petite littérature', mopperde Flaubert in een brief aan Edmond Pagnerre. Nee, van censuur moest de schrijver niets weten.

Gustave Flaubert stierf op 8 mei 1880 aan een hersenberoerte. Hij liet een onafgewerkt manuscript van Bouvard et Pécuchet achter, dat postuum gepubliceerd werd, met Woordenboek van pasklare ideeën als bijlage. Zijn begrafenis werd bijgewoond door onder meer zijn leerling Guy de Maupassant, Émile Zola en Edmond de Goncourt. De auteur van Madame Bovary leefde 21.337 dagen. Die bracht hij al schrijvend en schrappend door, mopperend allicht, zijn manuscripten toetsend aan zijn gueuloir. Hij liet ongeveer evenveel beschreven vellen papieren achter.

[bron: https--karakters.nu/portret-gustave-flaubert]

Nationalité: France
Né(e) à: Rouen , le 12/12/1821
Mort(e) à: Canteleu , le 08/05/1880

Gustave Flaubert est un écrivain français.

D'origine bourgeoise (son père était médecin), il a une enfance peu heureuse car il est délaissé par ses parents qui lui préfèrent son frère aîné. Il est néanmoins très proche de sa soeur cadette, Caroline. Il suit sa scolarité au lycée de Rouen dont il est renvoyé. Il passe seul son bac en 1840.

Dispensé de service militaire, il commence alors des études de droit à Paris en 1841, qu'il abandonne en 1844 à cause de crises d'épilepsie. Il mène une vie de bohème agitée, consacrée à l'écriture et rencontre Maxime Du Camp qui devient son grand ami. En 1846 (c'est aussi l'année de la mort de son père), à la mort de sa soeur, il prend en charge sa nièce âgée de deux mois. C'est à cette époque que commence sa relation avec Louise Colet avec qui il échangera une correspondance considérable.

Il commence à écrire une première version de "La Tentation de saint Antoine", puis part avec son ami Maxime pour un long voyage en Orient. En 1851, il commence la rédaction de "Madame Bovary" qui parait en 1856. Le livre fait l'objet d'un procès pour outrage aux bonnes moeurs. Flaubert est acquitté. A cette époque, il fréquente les salons parisiens où il rencontre Georges Sand, Baudelaire et Théophile Gautier.

En 1858, il entreprend un voyage en Tunisie afin de se documenter pour "Salammbô". En 1866, il reçoit la Légion d'honneur et publie "L'Éducation sentimentale" (1869). Le livre est mal accueilli par la critique. Il achève et publie, en 1874, "La Tentation de saint Antoine", et trois ans plus tard le volume des "Trois contes", qui comporte trois nouvelles ("Un coeur simple", "La Légende de Saint Julien l'Hospitalier", "Hérodias").

Ses dernières années sont sombres : ses amis disparaissent et il est assailli par des difficultés financières et des problèmes de santé. Il meurt subitement d'une hémorragie cérébrale, laissant inachevé le satirique "Bouvard et Pécuchet".

Son enterrement a lieu au cimetière de Rouen, en présence de nombreux écrivains qui le reconnaissent comme leur maître, qu'il s'agisse d'Émile Zola, d'Alphonse Daudet, d'Edmond de Goncourt, de Théodore de Banville ou de Guy de Maupassant.

[source: https--www.babelio.com/auteur/Gustave-Flaubert/2056]