Oud Egyptisch faience ushabti, Late Periode (664–332 v.Chr.), 11 cm hoog, in goede staat; herkomst privécollectie, Londen, in 2020 verworven uit het Verenigd Koninkrijk.

Titel:

Oud-Egyptisch Shabti. 11 cm hoog. Laatste Periode, 664 - 332

Geschatte waarde:

€650.0

Belangrijk:

Winnende biedingen zijn exclusief 9% koperbescherming + €3





UshabtiOud Egypte, Laatste Periode, 664 - 332 v.Chr.MATERIAAL: FaienceGROOTTE: Hoogte 11 cmHERKOMST: Privécollectie, Londen, jaren 1970.CONDITIE: Goed, zie foto's.De faience shabti heeft fijne gemodelleerde details van het gezicht, de gevlochten baard, de gestriepte drieledige pruik, hand en scepters. Het figuurtje heeft een sokkel en een achterzuil.Het Egyptische Hiernamaals werd begrepen als een spiegel van de echte wereld, waar zowel goed als kwaad hun plek hadden. Wie oneerlijk of kwaadaardig was, werd voor eeuwig gemarteld, terwijl de rechtvaardigen een comfortabel bestaan genoten, reisden met de zonnegod mee. Zelfs dan moesten de overledenen die zo gezegend waren, nog steeds menselijke verantwoordelijkheden en behoeften vervullen, op dezelfde manier als in het leven. Hun behoefte aan voedsel en drank in het Hiernamaals was een constante zorg voor hen. Als ze verplicht moesten werken in de Velden van Aaru, in het Rijk der Doden, en als leden van een samenleving die een hiërarchie had onder de goden, moesten iedereen – mannen en vrouwen, heren en dienstknechten, koningen en koningen – bereid zijn om gewassen te verbouwen, zaaien en oogsten.In de wereld van de levenden werden deze basale productie-taken uitgevoerd door de lagere klassen in de maatschappij. Om aan dit lot te ontsnappen zochten de Egyptenaren naar een magische oplossing: ze creëerden een of meer figuren van henzelf om aan de gezanten van de aanstaande god, Osiris, te kunnen overhandigen wanneer deze de overledene sommeerde zijn verplichtingen na te komen. Deze beeldjes, geplaatst tussen het grafgoed in de tombe, waren afbeeldingen die zowel de meester als de dienaar voorstelden.Zij staan bekend onder de naam ushabti’s, de term afgeleid van sabty of shabty, afgeleid van Sawab, waarvan de betekenis overeenkomt met het Griekse woord “persea”, een heilige boom waarvan het hout de oude Egyptenaren begon te gebruiken voor deze begrafenis-eftigies. Het was richting de Derde Tussenperiode, in Dynastie XXI, circa 1080 v.Chr., toen men begon de term wsbty te gebruiken, dat wil zeggen “ushebty”. Vanaf toen werd de naam “ushabti” afgeleid van het werkwoord wsb, wat “antwoorden” betekent, en werd gebruikt om “hij die antwoordt” aan te duiden.Het gebruik van ushabti’s werd vanaf de Eerste Tussenperiode opgenomen in de begrafenissen in het Oude Egypte. Hun gebruik nam toe tijdens het Middenrijk, de periode waarin de Egyptenaren begonnen een spreuk op te schrijven in de Dodenboeken, nummer 472, zodat de ushabti’s zouden antwoorden op de oproep: “De rechtvaardige N. zegt ‘O ushabti, toegekend aan N, als N geroepen wordt om werk te doen, of als een onaangename taak aan N gevraagd wordt als voor elke man voor zijn plicht, zeg je ‘Ik ben hier’. Als N geroepen wordt om toezicht te houden over degenen die daar werken, akkers bewerken om de aarde te scheiden, of om zand in een boot van oost naar west te varen, zul je zeggen ‘Ik ben hier’. De rechtvaardige N.”Deze spreuk of uiting werd later op ushabti’s ingeschreven, en zo verschijnt hij in de meeste gevallen daarin gegraveerd. Vanaf het Nieuwe Rijk werden veel innovaties geïntroduceerd. Voorbeelden met teksten begonnen te prolifereren. Sommige hiervan waren wat langere teksten uit Hoofdstuk VI van het Boek der Doden. Desalniettemin, in veel gevallen geeft de tekst simpelweg de naam van de overledene aan, of een basale uiting, met de naam van een familielid of de functies die hij bekleedde.Ushabti’s werden aanvankelijk vooral gemaakt van was, later van hout, en tegen het eind van het Middenrijk verschenen ze in steen. Vanaf het Nieuwe Rijk was faience het materiaal bij uitstek. We weten dat ze in veelvoud werden geproduceerd dankzij gietmallen die bewaard zijn gebleven, en waar in sommige gevallen de gegraveerde teksten onafgemaakt waren, omdat de naam van de eigenaar ontbrak. De populairste vorm was die van de mummie tot aan de invoering, tegen het eind van Dynastie XVIII, van figuren versierd met alledaagse kleding. Velen droegen werktuigen om in de velden te werken, zoals een mand, een schep of een riek, als verwijzing naar de taak die ze moesten verrichten in het Hiernamaals, als symbolische voorstelling van hun meester. De iconografie, teksten, materialen, kleuren en hun plaatsing in het graf konden andere symbolische betekenissen suggereren.Soms werden ze geplaatst in houten doosjes, die eenvoudige of juist verfijnde versieringen hadden. In het Nieuwe Rijk werden ze geplaatst in minischrijnen.Hoewel ze aanvankelijk werden beschouwd als replica’s van de overledene, werden in het Nieuwe Rijk en later de ushabti’s gezien als dienaren of een vorm van slaaf, en om die reden werden ze in massa geproduceerd. Er waren zowel vrouwen als mannen, waaronder specialisten in verschillende activiteiten. Soms stonden ze onder toezicht van opzichters, en deze werden onderscheiden door het dragen van een kilt. Zo is het geval voor de farao Toetanchamun: hij had driehonderdvierenenvijfenenzestig ushabti’s onder zijn bevel, één voor elke dag van het jaar; zesendertig opzichters, één voor elk team van tien arbeiders; en twaalf meesters opzichters, één voor elke maand van het jaar. Dit kwam uit op in totaal vierhonderd en dertien dienaren in het Overledenrijk. De angst om deze taken te moeten uitvoeren die Osiris aan de doden oplegde, betekende dat in sommige begraafplaatsen zelfs ushabti’s aanwezig waren die als plaatsvervangers of stand-ins konden fungeren, indien nodig voor de hoofdfiguren.Het is logisch te denken dat geen farao dit soort taken persoonlijk wilde uitvoeren, en dus werd op het juiste moment de uitspraak die op het lichaam van de ushabti stond, voorgelezen zodat dit object leven kreeg om op te roepen te antwoorden, en de farao te vervangen in het werk.


Hét online veilinghuis voor jou!

Catawiki is het meest bezochte online platform in Europa voor bijzondere objecten geselecteerd door experts, en biedt wekelijks meer dan 65.000 objecten aan voor de veiling. Het is onze missie om onze klanten een spannende en probleemloze ervaring te bieden bij het kopen en verkopen van bijzondere, moeilijk te vinden objecten.


Waarom Catawiki?

Lage veilingkosten

Al onze objecten zijn gecontroleerd door onze 240+ experts

24/7 meebieden in onze app

Ga snel naar de website van Catawiki om mee te bieden op dit item