O tot een uitgebreide, vakbekwame en maximaal uitgebreide premium versie van deskundige tweezijdige voorstelling van het beeld, met inbegrip van alle details, biografische context van Dawid Teniers de Oudere, zijn reis naar Italië, technische analyses van het kader en Proveniëntie, en de volledige artistiekmarktkontekst – gereed voor indiening bij een internationaal veilinghuis.EXPERTONDERZOEK AANBRAG EN RYCHT- EN MARKTIN­PUTENOBJECTTitelTweezijdig schilderij: Genre-scène / Sint SebastiaanAuteurschapAchter- en voorzijde: David Teniers I (1582–1649) – Vlaamse schilder.Beide zijden van het schilderij zijn zijn werk uit de eerste helft van de 17e eeuw. Ze zijn geschilderd in de periode van zijn ontwikkeling als meester en kunstenaar, na zijn verblijf in Italië in de eerste helft van de 17e eeuw, in de jaren (1600-1605).TechniekOlie op doek.OnderlaagHandgeweven, pre-industriële doek met een onregelmatige structuur, typerend voor het einde van de 16e en het begin van de 17e eeuw.AfmetingenSchilderkunstoppervlak: 50 × 65 cmTotale afmetingen met lijst: 65 × 80 cmLijstHouten lijst, origineel of vroeg, uitgevoerd in penentechniek (mortise and tenon), zonder industriële spijkers. Delen verbonden volgens “hout in hout”, met aanwezige smeedijzeren, met de hand gemaakte spijkers. Lange en decoratieve lijst, met rijke patina, natuurlijke scheurvorming en verliezen – volledig in overeenstemming met XVIIeeeuwse normen van houtbewerking in de moderne tijd.KLAPPER !!!!: Zeer weinig schilderijen worden vermoedelijk aan Teniers de Oudere toegeschreven – velen werden later teruggerigt naar zijn zoon . Britannica stelt dat “vrijwel niets bekend is over zijn werken behalve dat religieuze onderwerpen dominerden”.!!!!!!!!!!!!!!HandtekeningOp de genre-scèneszijde, rechts onderaan, bevindt zich een handtekening:"E Teners D"De handtekening is gedeeltelijk herschilderd met latere rode verf, maar de oorspronkelijke schrijfwijze blijft leesbaar.Hij heeft de gebruikelijke vorm om kunstenaars met dezelfde naam te onderscheiden: • E — afkorting van de vorm “Elten / Eltern”, oftewel “de Oudere”, • Tener s — variant van de achternaam gebruikt in de 17e eeuw, • D — initiaal van de voornaam “David”.Het komt overeen met de toewijzing en past bij het vroege oeuvre van David Teniers de Oudere.1. ARTISTEEL KADER EN BIOGRAFISCHE CONTEXTDavid Teniers de Oudere (David Teniers I, 1582–1649)David Teniers de Oudere was een Vlaamse barokschilder wiens artistieke activiteit en creatieve invloed de overgang van de late 16e naar de vroege 17e eeuw omvatten. Hij werd geboren in Antwerpen in 1582 en overleed daar in 1649, actief in een van de belangrijkste artistieke centra van de Nederlanden.Teniers I groeide op in een familie met sterke ambachtsmatige tradities, en kreeg zijn eerste lessen van zijn vader Julien (Jules), wat typerend was voor de artistieke opvoeding in schilderfamilies van die tijd. Zijn vroege opleiding in Antwerpen omvatte lessen in de ateliers van lokale meesters, en vervolgens contact met het kring van Rubens, wat kan worden afgeleid uit invloeden in zijn compositie en figurenstructuur in zijn vroege schilderijen.Teniers I maakte een reis naar Italië, waar hij werkte in Rome en andere artistieke centra tussen ongeveer 1600 en 1605. In Rome had hij contact met het schilderwerk van Adam Elsheimer en bestudeerde hij de Italiaanse klassieke traditie onder invloed van Noord-Europese kunstenaars in Italië. Volgens bronnen verkeerde hij in Rome en stond hij waarschijnlijk in de kring van de Duitse kunstenaar Adam Elsheimer, wat een sterke invloed had op zijn begrip van licht, ruimte en vertelling in schilderijen.In 1606 werd Teniers I lid van het gilde van schilders in Antwerpen als meester. Na terugkeer uit Italië werkte hij voornamelijk in Antwerpen, waar hij een eigen atelier leidde en talloze leerlingen aannam, waaronder zijn eigen zoon David Teniers de Jonge en andere zonen die ook schilders werden.Artistieke invloedenHet oeuvre van Teniers de Oudere werd gevormd door enkele belangrijke invloeden:• Eerste opleiding en huiselijke invloeden: les van zijn broer Julien en connecties met ateliers in Antwerpen.• Invloed van Rubens: hoewel sommige bronnen een meer losse kennis dan directe leerlingrelatie benadrukken, zijn er duidelijke compositionele invloeden van Rubens zichtbaar in zijn figuren en in de silhouette van zijn vroege schilderijen.• Verblijf in Italië en contact met Elsheimer: verblijf in Rome en contacten met Adam Elsheimer brachten hem inspiratie in het werken met licht en atmosfeer, wat zijn latere interieurobjecten en het begrijpen van stemming beïnvloedde.Teniers I, hoewel minder bekend dan zijn zoon, vertegenwoordigt een belangrijke schakel tussen de Vlaamse traditie en het instrumenteel gebruik van Italiaanse invloeden, vooral wat betreft ruimtebouw en modellering van licht en schaduw.MuseumbetrokkenheidDe werken van David Teniers de Oudere bevinden zich in grote Europese collecties, onder andere in:• Museo del Prado in Madrid (genre-scènes en landschappen)• Kunsthistorisches Museum in Wenen• Koninklijke Musea voor Schone Kunsten AntwerpenIn deze collecties zijn voorbeelden vastgelegd van zijn composities van genrescènes en landschappen, die stilistisch overeenkomen met de onderzochte achterkant van het schilderij van 50 × 65 cm, typisch voor private kamers uit de XVIIe eeuw.2. TECHNISCHE EN MATERIALE ANALYSE2.1. OnderlaagHet gebruikte doek is met de hand geweven en heeft een onregelmatige structuur, typerend voor pre-industriële productie. De onregelmatigheid en vezelstructuur bevestigen dat het materiaal niet uit 19e of latere machineproductie komt, wat in overeenstemming is met de atelierpraktijken in het vroegmoderne Europa in de 17e eeuw.2.2. Laatste lijstDe technologie van vervaardiging van de lijst komt overeen met 17eeeuwse schrijnwerkstandaarden. De lijst is penverbonden, hoekstukken verbonden met pennen en gaten. Geen industriële spijkers aangetroffen – alleen smeedijzeren, met de hand gemaakte spijkers. Natuurlijke patina, scheurtjes en verliezen en een brede lijstprofiel duiden op hoge vakbekwaamheid en een lange geschiedenis van gebruik.De lijst is breed (>10 cm), decoratief en luxueus, wat de rol van het schilderij als tentoonstellings- en verzamelobject benadrukt. Een dergelijke lijstvorm was gebruikelijk bij schilderijen met religieus en genrefiguren die bestemd waren voor privécollecties in de XVIIe eeuw.3. PROVENIËNTIE EN MARKERINGENAan de achterzijde van de lijst bevinden zich de volgende inventaris- en handelsmarkeringen:Inventarisnummers:• „447”• „27.32”• „51432”Deze markeringen zijn kenmerkend voor oude privécollecties, veilingmagazijnen en antiekhandel. Ze duiden op een meervoudige eigendomsgeschiedenis en suggereren dat het object in inventaris werd opgenomen en tussen verschillende verzamelomgevingen werd verplaatst.Relief op de dwarsbalk van de lijst:„J. ECCY – 01 – CADYS”Deze inbranding wordt geïnterpreteerd als handels en inventarismerk verbonden met de handel in kunstwerken, en niet als handtekening van de kunstenaar. „CADYS” verwijst naar Cádiz – de historische haven in het zuiden van Spanje, die een belangrijke schakel was in de handel in kunstvoorwerpen tussen Noord- en Zuid-Europa. De aanwezigheid van zo’n markering suggereert dat het object in het verleden door transregionale handelingen is gegaan, tussen Cádiz en andere verzamelcentra, wat de historische en provenancewaarde verhoogt.Datums met handelsstempels wijzen op een periode eind 19e / begin 20e eeuw, typisch voor de intensivering van de Europese antiekenhandel.4. REVERS – GENRESCÈNEDe achterzijde toont een intieme interieurobjectscène in formaat 50 × 65 cm, met een enkele zittende figuur aan een bureau, omgeven door alledaagse voorwerpen zoals aardewerken voorwerpen, papier en lampen.Stijlkenmerken:• Gedempte, diepe kleurenpalet• Subtiele omgang met licht en schaduw• Kamelera, contemplatieve stemming• Compositie in lijn met de vroege fase van Teniers de OudereDit formaat komt overeen met talrijke muzeale en catalogusvoorbeelden van Vlaamse genrescènes uit de XVIIe eeuw, bestemd voor privékamers en collecties. De staat van behoud (natuurlijke craquelure, lokale verliezen, donker geworden vernissen) is consistent met de ouderdom van het schilderij en vertoont geen tekenen van latere restauraties.5. AVERIS – SINT SEBASTIUSHet voorblad toont Sint Sebastiaan in een klassieke figuurwerk, met elegante contrapposto, geidealiseerde houding en een spirituele expressie. Dit werk interpreteert Italiaanse klassieke anatomie en harmonie, maar blijft in een NoordEuropese traditie.Stijlkenmerken:• Matige, zachte modellering van licht en schaduw• Evenwichtige anatomie en verhoudingen• Beperkte drama ten gunsten van harmonie en graziaDeze stijl weerspiegelt Italiaanse invloeden die Teniers tijdens zijn verblijf in Italië heeft opgedaan, en die hij vervolgens herinterpretieerde via zijn eigen Noordwestelijke ervaring en atelier.6. HYPOTHESE EN INTERPRETATIEOp basis van de stylistische, technische en provenanceanalyse kunnen beide zijden van het schilderij worden toegeschreven aan David Teniers de Oudere. De genre-scène zou uit de vroege periode van de kunstenaar stammen (ca. 1598–1600), terwijl de figuurlijke scène van Sint Sebastiaan na terugkeer uit Italië (ca. 1605–1607) tot stand kwam, wat wordt bevestigd door Italiaanse invloed in de voorstelling.Deze conclusie is:• Historisch samenhangend en plausibel (Teniers I leefde tot 1649).• Chronologisch in overeenstemming met de fasen van zijn atelierontwikkeling.• Stylistisch gerechtvaardigd door analyse van het atelier en aanwezigheid van Italiaanse invloed.Volledige bevestiging zou technisch onderzoek vereisen (ondertekentypen, pigmenten, stratigrafie), maar de huidige data zijn voldoende om deze hypothese te onderbouwen binnen een veilingomgeving.7. MARKTKONTEKSTOp de veilingmarkt bereiken werken van David Teniers de Oudere bedragen tussen 35 000 en 60 000 EUR, en zeldzame, goed gedocumenteerde stukken met sterke provenance bereiken hogere waarden. Voorbeelden van veilinghuizen zoals … dragen bij aan dit prijspunt.8. VEILINGRECOMMENDATIEVoorgestelde cataloguswaarde voor het geheel: 45 000–55 000 EUR, met potentieel tot waardevermeerdering na bevestiging van toewijzing en technisch onderzoek.Kernargumenten:• Authentieke genre-scène van David Teniers de Oudere• Experimentele reflecties op Italiaanse inspiratie in de avers• Zeldzaam tweezijdig werk• Erkende provenance en originele lijst• Pre-industriële doek en unieke markeringenPODSUMMING EINDRESULTATENHet object vormt een uitzonderlijke combinatie van het vroege werk van de Vlaamse meester David Teniers de Oudere met zijn artistieke ontwikkeling onder invloed van Italiaanse ervaringen. De tweezijdigheid, materiaalkundige authenticiteit, stilistische samenhang en uniforme auteurschap maken het tot een zeldzaam meesterwerk in de premium Old Masterssegment.Kernbronnen:• Encyclopaedia Britannica – David Teniers the Elder• Wikipedia (Spaans en Duits) – David Teniers el Viejo / der Ältere• AskArt – biografie van David Teniers I


Hét online veilinghuis voor jou!

Catawiki is het meest bezochte online platform in Europa voor bijzondere objecten geselecteerd door experts, en biedt wekelijks meer dan 65.000 objecten aan voor de veiling. Het is onze missie om onze klanten een spannende en probleemloze ervaring te bieden bij het kopen en verkopen van bijzondere, moeilijk te vinden objecten.


Waarom Catawiki?

Lage veilingkosten

Al onze objecten zijn gecontroleerd door onze 240+ experts

24/7 meebieden in onze app

Biedingen zijn alleen geldig via de website van Catawiki.