Borea die Orizia ontvoerdt, XVIIe eeuw, olieverf op doek, Italië, afmetingen 110 x 140 cm, met lijst.



CARAVAGGESKE SCHOOL (XVII)Omvang van ARTEMISIA GENTILESCHI(Roma, 1593 – Napels, ~1654)Borea die Orizia ontvoerdOlie op doek, cm 94 x 124Afmetingen lijst cm 110 x 140 x 6 ca.OPMERKINGEN: Cataloguspublicatie van werken uit de Intermidiart-collectie. Provenantiezekerheid. Werk met vergulde lijst (defecten):Het schilderij – afkomstig van de markt als een Venetiaanse school uit de 17e eeuw – beeldt het incident van de roof van Orizia door Boreas af, een beroemd moment uit de Griekse mythologie beschreven door Ovidius in Boek VI van de Metamorfosen.Boreas, god van de koude en bruisende wind, werd verliefd op Orizia, dochter van koning Eretteus van Athene. Aanvankelijk probeerde hij haar te veroveren met overtuiging en met respectvolle smeekbede, maar hij werd afgewezen door zijn gewelddadige aard en de wantrouwen van de Atheniers tegenover Thracië, zijn land van herkomst. Woedend door de afwijzing besloot de god tot geweld over te gaan: terwijl Orizia aan de oever van de rivier Ilisus stond, mogelijk terwijl ze met haar metgezellen speelde of danste, hief Boreas haar op in een wervelende wolk van wind en stof, tilde haar van de grond en ontvoerde haar, naar Thracië voerde waar ze zijn vrouw werd. Uit hun samenzijn ontstonden de Boreades, Calaïde en Zète – de beroemde vliegende helden die deelnamen aan de expeditie van de Argonauten – en de dochters Chione en Cleopatra. Het thema kende een grote bekoring in de kunst, vanwege de intrinsieke dynamische spanning en het krachtige contrast tussen de woede der elementen en de tedere gratie van het vrouwelijke figuur, elementen die ook in dit werk duidelijk naar voren komen.Wat de conservering betreft, bevindt het doek zich over het algemeen in redelijke staat gezien de ouderdom van het schilderij. Het oppervlak vertoont een vernis met patina. Onder Wood-licht zijn er verspreide restauraties en ontmaskering met oxidatie van het schilderoppervlak te zien. Er zijn enkele kleine verfafblazingen. Onder zonlicht is craquelé duidelijk zichtbaar. Het schilderij kan in het verleden opnieuw opges pannen zijn met vervanging van het doekraam. De afmetingen van het doek zijn cm 63 x 59. Stilistisch gezien past het schilderij volledig in de figuratieve cultuur van Midden-Italië met caravaggistische inslag, met name in het Toscaanse-Romeinse gebied met significante Venetiaanse invloeden. Het werk vertoont kenmerken van de zeventiende-eeuwse naturalisme: sterke lichtdramatiek, aandacht voor de werkelijkheid, plastische opbouw van de figuren door een vernuftige toepassing van clair-obscur.De picturale taal onthult een duidelijke assimilatie van Caravaggio’s les, gefilterd door de ontwikkelingen van de school die actief was in Centraal-Italië in het eerste decennium van de 17e eeuw. De dramatische weergave van de scène, de gestuale spanning, de anatomische tastbaarheid en de levendige dialektiek tussen licht en schaduw suggereren de hand van een kunstenaar die de werken van de caravaggistische kring goed bestudeerd heeft en die mogelijk tussen Rome, Florence en Venetië heeft verbleven in het midden van de 17e eeuw.In het bijzonder lijkt het schilderij de invloed van Artemisia Gentileschi significant te weerspiegelen, vooral met betrekking tot haar Venetië-periode (1627–1630). Deze periode, hoewel minder goed gedocumenteerd dan de Florentijnse en Napolitaanse fasen, vormde voor de kunstenaar een moment van intens cultureel ferment en volledige integratie in de academische en literaire kringen van de Serenissima.Aangekomen in Venetië waarschijnlijk op zoek naar prestigieuze opdrachten, kwam Artemisia in contact met kunstenaars zoals Nicolas Régnier en Simon Vouet, reeds bekend in Rome, en bezocht ze de Accademia degli Incogniti, een invloedrijke intellectuele kring in Venetië die haar talent vereerde in diverse poëtische componities. In 1627 publiceerde de uitgever Andrea Muschio een verzamelbundel poëzie gewijd aan drie van haar werken, waarin ze werd omschreven als “Romeinse schilderes in Venetia”. De kunstenaar verliet de stad in 1630, waarschijnlijk door de verwoestende pestepidemie, en vestigde zich in Napels.Tot de schilderijen die aan haar Venetië-periode toegeschreven kunnen worden gerekend: Ester voor Assuero (1628–1630), een werk doordrenkt met intense teatraliteit, gekenmerkt door een verfijnde muzikale belichting en een diepgaande psychologische introspectie; Maddalena in extase, een meesterwerk teruggekeerd naar Venetië en sinds juni 2022 tentoongesteld in het Palazzo Ducale dankzij een langdurige bruikleen. De heilige wordt gezien in een moment van mystieke ontvoering, met een terughoudende maar intense sensualiteit, ondersteund door een warme en omhullende lichtbron; Lucrezia, onlangs verworven door het J. Paul Getty Museum, wordt beschouwd als een sleutelwerk om de Venetiaanse productie van de artiest te begrijpen. Verder documentair bewijzen melden in 1628 betaling voor een schilderij met Het Hercules en Onfale, bestemd voor Filips IV van Spanje, alsook een Cleopatra, eerder tentoongesteld in de Galleria van Palazzo Cini te San Vio.In het licht van deze vergelijkingen lijkt het onderzochte schilderij sterk beïnvloed door dit cultureel en figuurtje klimaat te zijn, met een verfijnde synthese tussen dramatiek en belichting, elementen die typerend zijn voor de caravaggistische stijl in het Venetiaanse milieu.Wat kwaliteitsniveau betreft, opzet en lichtgevoeligheid lijkt het werk plausibel te veronderstellen dat de creatie is gedaan door een kunstenaar die dicht bij Artemisia Gentileschi stond tijdens haar Venetië-periode, of in elk geval actief in haar kring, in een context die de naturalistische horde Centraal-Italië weerspiegelt in de lagunale cultuur.Wat betreft de staat van conservering, het doek verkeert in overwegend redelijke staat gezien de leeftijd. Het schilderoppervlak is vergeeld door de patina en vertoont vuilophoping. Onder Wood-licht zijn er verspreide restauraties met lichte schilderschunscheringen. Onder zonlicht is er craquelure zichtbaar, samen met microverfafbrekingen, kleine scheurtjes met gaten en verdere svelaturen. Over het geheel genomen zijn er geen bijzondere conservatieve problemen vastgesteld, hoewel het werk mogelijk behoefte heeft aan interventies om attributie beter te bestuderen. Het frame kan vervangen zijn bij een rintelo.Het schilderij – met goede schilderhand – is zeer interessant zowel om zijn iconografische opzet als om de kleurstelling, elementen die de interpretatieve kwaliteiten van de kunstenaar onderstrepen. De afmetingen van het doek zijn cm 94 × 124.Het werk is verrijkt met een vergulde lijst (de afmetingen van de lijst zijn cm 110 x 140 x 6 ca., met defecten)."De lijst die in de hierboven getoonde foto’s staat, is aan het kunstwerk toegevoegd door de verkoper of door een derde partij. De lijst wordt zonder bijkomende kosten meegeleverd zodat deze direct tentoongesteld kan worden bij aankomst. De lijst wordt als kado bijgevoegd en maakt geen integraal onderdeel uit van het kunstwerk. Derhalve zal eventuele schade aan de lijst die geen invloed heeft op het kunstwerk zelf, niet als geldige reden voor een reclamatie of orderannulering worden aanvaard."Provenanceert: PrivéverzamelingPublicatie:- Ongepubliceerd;- De Mythen en het Territorium in Sicilië met duizend culturen. NIEUWE KWARTAAL Uitgave van de collectie schilderijen van de cyclus “De Mythen en het Territorium”, Uitgeverij Lab_04, Marsala, 2026.Het werk zal verzonden worden – wegens fragiel en groot formaat – met houten kist en polystyreen of betrouwbare vervoerder. Bij verkoop buiten Italiaans grondgebied dient de koper te wachten op de afhandeling van exportformaliteiten.


Hét online veilinghuis voor jou!

Catawiki is het meest bezochte online platform in Europa voor bijzondere objecten geselecteerd door experts, en biedt wekelijks meer dan 65.000 objecten aan voor de veiling. Het is onze missie om onze klanten een spannende en probleemloze ervaring te bieden bij het kopen en verkopen van bijzondere, moeilijk te vinden objecten.


Waarom Catawiki?

Lage veilingkosten

Al onze objecten zijn gecontroleerd door onze 240+ experts

24/7 meebieden in onze app

Biedingen zijn alleen geldig via de website van Catawiki.